Ծաղկողներ

T'oros_Roslin_(Armenian,_active_1256_-_1268)_-_Canon_Table_Page_-_Google_Art_Project_(6915047)Ծաղկողները  նկարող, հին ձեռագրեր պատկերազարդող վարպետներն էին: Հայկական մանրանկարչության հնագույն նմուշներ պահպանվել են 6-րդ դարից

Իր գունագեղությամբ, ոճական բազմազանությամբ աչքի է ընկնում հայկական գրքային մանրանկարչությունը, որի հնագույն նմուշները պահպանվել են 6-րդ դարից։ 10-11-րդ դարերից մեզ են հասել անանուն մանրանկարիչների եզակի արժեք ներակայացնող մի քանի ձեռագրեր, որոնք հայտնի են «Էջմիածնի Ավետարան» (989 թ), «Վեհափառի Ավետարան» (10-րդ դար՝ հայտնաբերվել է 1977 թվականին ), «Մուղնու Ավետարան» (11-րդ դար) «1038 թ Ավետարան» և այլ անուններով։ «Էջմիածնի Ավետարանը» ունի բարձրարվեստ քանդակներով փղոսկրե կազմ և չորս մանրանկարներ՝ պահպանված 6-րդ դարից։ Читать далее

Մագաղաթի պատմություն

րՓոքր Ասիայի Պերգամոն պետության թագավոր Եվմենես Երկրորդը, ով ապրել է ք.ա. II-րդ դարում, գրականության մոլի սիրահար էր: Իր պետության մայրաքաղաք Պերգամոնում (այժմ` Բերգամա, Թուրքիայում) նա որոշեց կառուցել հսկայական մի գրադարան: Այն ժամանակներում հիմնական գրելանյութը եգիպտական պապիրուսն էր, ուստիև պապիրուս գնելու նպատակով Եվմենես Երկրորդը Հունաստան գործուղեց մի խումբ մարդկանց: Հույները, սակայն, հրաժարվեցին նրանց պապիրուս վաճառել: Պերգամոնցի վարպետները հորթի և գառան կաշիները հատուկ մշակման ենթարկելով` մարդկությանը պարգևեցին նոր գրելանյութ: Պերգամոնի անվամբ այն կոչվեց պերգամենտ: Հայերը չընդունեցին այդ բառը և շրջանառության մեջ մտցրին «մագաղաթ» բառը: Читать далее

Հյուսիսային պողոտա

3Երևանի Գլխավոր հատակագծի ստեղծման ընթացքում Թամանյանը լայնորեն օգտագործել է արևմտաեվրոպական “քաղաք-այգու” չափանիշներն ու դրույթները:

XX դարերի սահմանագծում Անգլիայում ծնվեց ուտոպիստական մի գաղափար, որին վիճակված էր մեծ հետք թողել հետագա տասնամյակների եվրոպական քաղաքաշինության վրա: Հայտնի տնտեսագետ և լրագրող Էբենիզեր Հովարդը 1898թ հրատարակեց “Վաղվա օրը. Խաղաղ քայլ դեպի իրական բարեփոխումներ” գիրքը: Այստեղ նա խստորեն քննադատության էր ենթարկում եվրոպական խոշոր քաղաքներն ու դրանց համատարած ու անկազմակերպ կառուցապատումը: Читать далее

Մատենադարանի պատմություն

2014_Erywań,_Matenadaran_(18)Մաշտոցյան Մատենադարանի պատմությունը սկիզբ է առնում հայերեն գրերի գյուտով (405թ.) և կրում է իր իսկ հիմնադրողի՝ Մեսրոպ Մաշտոցի անունը։ Դարերի պատմություն ունի ձեռագիր հարստությունների այս կենտրոնը։ Նրա հավաքածուի հիմքը կազմում է Էջմիածնի կաթողիկոսական ձեռագրատունը։ 5-րդ դարի պատմիչ Ղազար Փարպեցու մի վկայությունից տեղեկանում ենք, որ Էջմիածնի ձեռագրատունը գոյություն է ունեցել դեռևս 5-րդ դարում։ Այն հատկապես մեծ նշանակություն է ստանում 1441թ. հետո, երբ կարթողիկոսական աթոռը Սիսից (Կիլիկիա) տեղափոխվում է Էջմիածին։ Читать далее

Հին Ռուսիան

187206.bՊատմիր ռուսական պետության առաջացման մասին:

Ռուսաստանի պատմությունը սկիզբ է առնում սլավոնների ի հայտ գալուց, որոնք հայտնվել են մոտ 3-3,5 հազար տարի առաջ ՝ առանձնանալով հնդեվրոպական էթնիկ խմբից: Ք.ա. 1-ին հազարամյակի կեսերից նրանք սկսեցին տեղափոխվել Արևելյան Եվրոպա: 8-րդ րդ դարում նրանք հաստատվեցին  Դնեպեր, Դնեստեր, Արևմտյան Դվինա, Օկա և վերին Վոլգա  գետի ավազաններում :

Читать далее

Աննա Բյուզանդացի-Ռուսաստանի «կնքամայրը»

3097988 թ. Կիևի արքայազն Վլադիմիրն ու նրա կինը ՝ Աննան, մկրտեցին Ռուսիան Դնեպրի և նրա վտակի  ջրերում: Ուղղափառությունն իջավ ռուսական հողերի վրա:

Աննան  Բյուզանդացին կայսր Ռոմանոս II- ի դուստրն էր:  Նա ծնվել է 963 թ. մարտի 13-ին: Աննայի մայրը՝ Թեոփանոն, ոչ ազնվական ընտանիքից էր:

Ռոմանոս II կայսեր և մոր սիրեկանի՝ ազնվական հրամանատար Նիկեփոր Ֆոկասի,  մահից հետո նոր կայսր Հովհաննես I Չմշկիկը Թեոփանոին 6-ամյա Աննայի հետ  վտարեց Էգեյան ծովի ամայի կղզի: Միայն այն ժամանակ, երբ իշխանության եկան Թեոփանոի որդիները՝  Բարսեղ (Վասիլ) II Բուլղարասպան (976-1025թթ.) և Կոստանդին VIII (976-1028թթ.), նրանք վերադարձան հայրենիք:

Читать далее

Վահանանց պատերազմ

sSZ2oFCz42My77ZCeISuyFeiWTՊատմել  Վահանանց զինված պայքարի ընթացքի մասին:

481թ Շիրակում կայացած ժողովից հետո հայ նախարարները որոշում են ապստամբել Պարսից արքային և Արևելյան Հայաստանում կազմվում է կառավարություն՝ մարզպան է նշանակվում ասպետ Սահակ Բագրատունին, իսկ սպարապետ` Վահան Մամիկոնյանը: Հայկական 400-ոց զորագունդը կանգ է առնում Մասիս լեռան լանջին գտնվող Ակոռի գյուղի մոտ, երբ իմանում են, որ  պարսից բազմաքանակ զորքն  անցել է Երասխ գետը: Читать далее

Վարդանանց պատերազմ

Khanjyan-Vardananq-Avarayri-chakatamart-007Ներկայացնել իրավիճակը Հայաստանի արևելյան մասում 5-րդ դարի առաջին

Հայաստանի բաժանումից հետո՝ Սասանյան Պարսկաստանի և Հռոմեական կայսրության միջև,  նախարարները մնացին իրենց տիրության տերերը, իսկ սպարապետը՝ Վարդան Մամիկոնյանը: Սասանյաների նպատակն էր Արևելյան Հայաստանը դարձնել իրենց մարզպանություն և այդ նպատակով հայաստան էր ուղարկում տարբեր դրածոների, սակայն հայ հոգևորականներ ոչ մեկին այդպես էլ չընդունեցին:   Читать далее

Սլավոններ՝ Ռուսաստանի պատմություն

AGf8qeN7itA-pic905-895x505-42072Սլավոնները և նրանց հարևաններ

Մ.թ. 5-րդ դարի ընթացքում Սլավոնական ցեղերը գրավում են Բալթյան ծովի հողերը՝ Դնեպրի և Դունայի երկայնքով, Օկայի և Վոլգայի վերին մասերում: Բացի որսից, սլավոնները զբաղվում էին գյուղատնտեսությամբ, առևտուրը աստիճանաբար զարգանում էր: Առևտրի հիմնական ուղիները գետերն են: 9-րդ դարի ընթացքում ձևավորվել էին մի քանի սլավոնական իշխանություններ, որոնցից գլխավորը Կիևն ու Նովգորոդն էին:

Читать далее

Սկանդինավյան կրոն՝ ինչի՞ն էին հավատում անվախ վիկինգները

pjj0xd4d31h21Բոլորիս հայտնի են շիկահեր, հսկա զինվոր վիկինգների մասին լեգենդները, որոնք չէին վախենում, պաշտում էին իրենց հեթանոսական Աստվածներին և զավթում էին ուրիշ երկրների  մեծ տարածքներ: Արևմտյան Եվրոպայի բնակիչներին այս Սկանդինավյան զինվորները հայտնի էին ինչպես նորմաններ և հենց այդ անվան տակ էլ ժամանակակից պատմության գրքերում նրանք հիշատակվում են: Սակայն Սկանդինավյան թերակղզու արմատային ժողովրդներն իրենց անվանում էին վիկինգներ,  ընդ որում թերակղզու տարածքում ապրում էին մի քանի հյուսիսային ազգեր՝ գերմաններ, գոթեր, շվեդեր և այլն: Ի տարբերություն այլ հին ժողովուրդների, որոնք չէին կարող կիսել մեկ տարածք և ժամանակ առ ժամանակ կռվում էին իրարու, Սկանդինավյան ժողովուրդները բազմիցս անգամ միավորվել են  հզոր պատերազմա-քաղաքական դաշինքի, և ի շնորհիվ դրա, վիկինգների այդ զորքը տարբեր ժամանակներում կարողացավ  գրավել Ֆրանսիայի, Անգլիայի, Իռլանդիայի, Շոտլանդիայի և Միջերկրական կղզու տարածքները:

Читать далее