Հեթումյան արքայատոհմի հաստատումը: Հեթում Առաջին: Թագավորության թուլացումն ու անկումը (առցանց ուսուցում 18.05-22.05)

95743131_3420555917972362_3452423505709105152_nՊատմել Հեթումյան արքայատոհմի հաստատման ընթացքի մասին:

Հայոց արքունական խորհուրդը որոշեց Զաբելին ամուսնացնել Անտիոքի իշխանի որդու՝ Ֆիլիպի հետ՝ Անտիոքի և Կիլիկիայի միջև շարունակվող թշնամանքին վերջ դնելու նպատակով: Ֆիլիպը Կիլիկիա ժամանեց 1222 թ., ամուսնացավ Զաբելի հետ և հռչակվեց հայոց թագավոր: Գահը նրան հանձնվեց որոշակի պայմաններով: Նա երկիրը պետք է կառավարեր հայկական օրենքներով և հարգեր Հայոց եկեղեցու դավանանքը: Սակայն Ֆիլիպը սկսեց արհամարհել հայոց ծիսակարգը և հովանավորել խաչակիրներին, կողոպտել արքունի գանձերը և ուղարկել Անտիոք: Զայրացած հայ իշխանները նրան ձերբակալեցին: Բանտում նա թունավորվեց և մահացավ: 

Գահակալության խնդիրը լուծելու համար հայ ավագանին Տարսոն քաղաքում ժողով հրավիրեց և որոշեց այս անգամ Զաբելին ամուսնացնել Կոստանդին Գունդստաբլի որդի Հեթումի հետ: 1226 թ. Զաբելի և Հեթումի ամուսնությամբ վերջապես լուծվեց գահակալության խնդիրը: Հեթումը հռչակվեց (1226–1270 թթ.), և հիմք դրվեց Հեթումյանների արքայատոհմին: Читать далее

Կիլիկյան թագավորության հռչակումը: Լևոն Մեծագործ (առցանց ուսուցում 18.05-22.05)

Untitled

Լևոն Բ-ի հռչակումը «Հայոց թագավոր»

Լևոն Բ-ն մեծ հանդիսավորությամբ Հայոց թագավոր օծվեց 1198թ. հունվարի 6-ին՝ Տարսոն քաղաքի Մայր տաճարում: Լևոնին թագավոր օծեց Հայոց կաթողիկոս Գրիգոր Զ Ապիրատը, իսկ կայսրի և պապի ներկայացուցիչը մատուցեց արքայական պատվանշանները: Հայ ժողովուրդը ցնծության մեջ էր: Նա ի դեմս Լևոնի թագադրության տեսնում էր հայոց թագավորության վերականգնումը:

Նկարագրել քաղաքական իրադրությունը Մերձավոր արևելքում Լևոն Երկրորդի գահ բարձրանալու նախօրյակին

XII դ. վերջին Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող փոփոխություններն իրենց ազդեցությունն ունեցան Կիլիկյան Հայաստանի վրա: Սուլթան Սալահ ադ Դինը (1169–1193 թթ.) Եգիպտոսին միացրեց Ասորիքի և Պաղեստինի մի մասը և պայքար սկսեց խաչակիրների դեմ: 1187 թ. նա հետ գրավեց Երուսաղեմը: Խաչակրաց պետությունները պաշտպանելու գործում Արևմտյան Եվրոպան և, մասնավորապես, պապականությունը մեծ հույսեր էր կապում Կիլիկյան Հայաստանի հետ:  Читать далее

Հայկական պետականությունը Կիլիկիայում (առցանց ուսուցում 11.05-15.05)

4_d0096_1433185254

Նկարագրել Կիլիկիայի աշխարհագրական դիրքը , բնակլիմայական պայմանների առավելությունները:

Կիլիկիան Փոքր Ասիայի հարավ–արևելքում էր: Հարավից սահմանակից էր Միջերկրական ծովին, հյուսիսում նրա սահմանները հասնում էին մինչև Տավրոսի լեռները: Կիլիկիայի տարածքը բաժանված էր երեք մասի. հյուսիս–արևելքը կոչվում էր Լեռնային Կիլիկիա, հարավարևելյան շրջանները հայտնի էին Դաշտային Կիլիկիա անունով, իսկ արևմտյան մասը՝ Քարուտ Կիլիկիա:

Կիլիկիան գտնվում է Միջերկրական ծովի հյուսիս-արևելքում, ունի տաք և խոնավ մերձարևադարձային կլիմա, որը թույլ է տալիս աճեցնել բազմաթիվ մշակաբույսեր: Հարավից պաշտպանված է ծովով, իսկ հյուսիսից` անմատչելի լեռներով: Читать далее

«Սասունցի Դավիթ» էպոսի ուսումնասիրությունը պատմական տեսանկյունից (առցանց նախագիծ 27.04-01.05)

WOjDusAcSLU

1.դուրս գրել տեղանունները, վայրերի քարտեզագրում

  • Բերդ-Կապույտ — գտնվում էր Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Երասխաձոր (Արշարունիք) գավառում: Եղել է Հայոց Արշակունիների ռազմական կարևոր հենակետ։
  • Տեղտիս — Դեղձիս կամ Դեղձենց քաղաք Վանի նահանգում, Գավաշի գավառում
  • Նորագեղա դաշտ — առասպելական վայր
  • Մուշ — քաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի նահանգի Մշո գավառում։
  • Արզրում — Քաղաք Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհի Կարնո գավառում, Կարնո սարահարթում, Եփրատ գետի ձախ կողմում, Այծպտկունք լեռան հյուսիսարևմտյան լանջերին

Читать далее

Բագրատունյաց Հայաստանի տնտեսությունը։ Պետական կարգը։ (առցանց ուսուցում 20.04 -24.04)

Նկարագրել , համեմատել Հայաստանի 11-րդ դարի և 21-րդ դարի

  • տնտեսությունը— Բագրատունիների օրոք Հայաստանի տնտեսության բոլոր ճյուղերը մեծ վերելք ապրեցին։ Բարձր զարգացման  հասավ գյուղատնտեսությունը։ Հողագործության մակարդակով աչքի էին ընկնում Արարատյան, Տարոնի, Բագրևանդի, Բասենի, Վանանդի և Շիրակի դաշտերը։ Երկրագործության
    զարգացմանը մեծապես նպաստում էր ջրանցքների ու առուների անցկացումը։ Կարևորագույն ճյուղերից էին բանջարաբուծությունն ու այգեգործությունը։
  • անասնապահությունը — զբաղվում էին ավելի շատ նախալեռնային ու լեռնային հարուստ արոտավայրեր ունեցող շրջաններում՝ Արագածի, Բյուրակնյան լեռների
    ստորոտներում, Սյունիքում, Տարոնում, Տաշիրում, Վասպուրականում և այլուր։

Читать далее

Անիի թագավորության անկումը (առցանց ուսուցում 20.04-30.04)

Ներկայացրու Անիի թագավորության թուլացման պատճառները:

  • Գահակալական կռիվներ
  • Անիի մասնատում
  • Ենթակա թագավորությունների անկախացում
  • Խալիֆայությունը չէր հրաժարվում Հայաստանը վերանվաճելու մտադրությունից
  • Բյուզանդիան, իրեն ներկայացնելով հայերի շահերի պաշտպան, ձգտում էր վերցնել հայկական տարածքները ։

Читать далее

Բագրատունյաց Հայաստանի վերելքը X դարի II կեսին և XI դարի սկզբին (առցանց ուսուցում 06.04 -10.04)

Կազմել 10-րդ  դարում Հայաստանում կատարվող պատմական իրադարձությունների ժամանակագրությունը:

  • 908–1021 թթ. — Վասպուրականի թագավորության ստեղծում
  • 914–928 թթ. — Աշոտ II Երկաթի գահակալությունը:
  • 921 թ. — Արաբների պարտությունը Սևանի ճակատամարտում (Ծովամարտ):
  • 922 թ. — Բաղդադի խալիֆը թագ ուղարկեց Աշոտ Երկաթինև  ճանաչեց Հայաստանի շահնշահ:
  • 925 թ. – արաբների պարտությունը Գևորգ Մարզպետունում կողմից Գառնիի մոտ
  • 928–953 թթ. — Աբաս Բագրատունու գահակալությունը:
  • 948 թ. — Կաթողիկոսական աթոռի տեղափոխումը Ախթամարից Արգինայի վանք:
  • 953–977 թթ. — Աշոտ III Ողորմածի գահակալությունը

Читать далее

Հայաստանի անկախության պահպանման և ամրապնդման պայքարը Սմբատ II–ի և Աշոտ Երկաթի օրոք (առցանց ուսուցում (առցանց ուսուցում 30.03 -03.04)

Քաղաքական ինչ իրավիճակում Աշոտ Երկաթը գահ բարձրացավ:

d5bad5a1d5bfd5afd5a5d680ashot_yerkatԵրբ Աշոտ II Երկաթը գահ բարձրացավ Հայաստանում ծանր իրավիճակ էր։ Ատրպատականի Յուսուֆ ամիրայի զորքը ներխուժել էր Հայաստան և սպառնում էր վերացնել երկրի անկախությունը, ինչի հետևանքով հայ ժողովուրդը ապստամբություն բարձրացրեց։ 910թ–ին Աշոտ Երկաթը իր եղբոր՝ Մուշեղի հետ,  դուրս  եկան Յուսուֆ ամիրայի դեմ և Ձկնավաճառի ճակատամարտում գլխավորեցին հայոց բանակը։

Բնութագրել Աշոտ Երկաթին:

Աշոտ Երկաթը շատ քաջ էր, ուժեղ և խելացի: Նրա գահակալության տարիների մեծ մասը անցկացրեց պատերազմներում և ունեցել է բազում հաղթանակներ: Քաջության համար ժողովուրդը նրան կոչեց Երկաթ: Читать далее

Բագրատունիների թագավորություն /885-1045թթ./ (առցանց ուսուցում 16.03-22.03)

1. Գրավոր ներկայացրու Հայաստանի անկախության վերականգնման ընթացքի մասին:

 855թ. երկրի սպարապետ հաստատվեց Աշոտ Բագրատունին: Նա անցկացրեց մի շարք միջոցառումներ, որոնք նախատեսված էին երկրի տնտեսության և քաղաքական միասնության ամրապնդման համար: 862թ. նա նշանակվեց Հայոց իշխանաց իշխան:  Հայաստանի անկախության վերականգնման մեջ մեծապես շահագրգռված Հայոց եկեղեցին ըստ ամենայնի աջակցում էր Բագրատունիներին: Հայոց կաթողիկոս Զաքարիա Ձագեցու նախաձեռնությամբ 869թ. հայ իշխանների հատուկ ժողով հրավիրվեց, որը միահամուռ որոշեց Աշոտ Բագրատունուն հռչակել Հայոց թագավոր և առաջարկվեց վերականգնել թագավորական իշխանությունը Հայաստանում: Читать далее