«Կարա Բալա» — մի արձանի պատմություն

20366b32f8c7e5445cbbd71cf3dd4d74Երևանի արձանների շարքում կա մեկը, որին հատուկ սիրով ու քնքշանքով են վերաբերվում երևանցիները: Դա ձաղկավաճառ Կարաբալայի արձանն է: 1995 թ. Երևանում տեղադրվել է Կարա Բալայի արձանը, որի քանդակագործը Լևոն Թոքմաջյանն է:

Ծաղկավաճառ ծերունին դարձավ Հին Երևանի խորհրդանիշերից մեկը, ինչի շնորհիվ տարբեր ժամանակներում նրան նվիրվեցին գրական և արվեստի մի շարք ստեղծագործություններում։ Կարա Բալային նվիրված բանաստեղծություններ են գրել Հովհաննես ՇիրազըԵղիշե Չարենցը և Համո Սահյանը։ Читать далее

Լեոնարդո դա Վինչի (թարգմանություն)

01_v8SV15uԼեոնարդո դի սեր Պիերո դա Վինչի Վերածննդի դարաշրջանի արվեստի մարդ էր: Նա քանդակագործ էր, գյուտարար, նկարիչ, փիլիսոփա, գրող, գիտնական՝ պոլիմատ ՝ բազմակողմանի, մարդ էր:

Ապագա տաղանդը ծնվել է ազնվական Պիերո դա Վինչի և Կատերինա անունով մի աղջկա սիրային կապի արդյունքում: Այն ժամանակ սոցիալական կանոններից ելնելով նրանց միությունն անհնարին էր, քանի որ Լեոնարդոյի մայրը ուներ ցածր ծագում: Առաջնեկի ծնվելուց հետո նրան ամուսնացրեցին կավագործի հետ, որի հետ Կատերինան ապրեց մինչև կյանքի վերջ: Читать далее

Հեթումյան արքայատոհմի հաստատումը: Հեթում Առաջին: Թագավորության թուլացումն ու անկումը (առցանց ուսուցում 18.05-22.05)

95743131_3420555917972362_3452423505709105152_nՊատմել Հեթումյան արքայատոհմի հաստատման ընթացքի մասին:

Հայոց արքունական խորհուրդը որոշեց Զաբելին ամուսնացնել Անտիոքի իշխանի որդու՝ Ֆիլիպի հետ՝ Անտիոքի և Կիլիկիայի միջև շարունակվող թշնամանքին վերջ դնելու նպատակով: Ֆիլիպը Կիլիկիա ժամանեց 1222 թ., ամուսնացավ Զաբելի հետ և հռչակվեց հայոց թագավոր: Գահը նրան հանձնվեց որոշակի պայմաններով: Նա երկիրը պետք է կառավարեր հայկական օրենքներով և հարգեր Հայոց եկեղեցու դավանանքը: Սակայն Ֆիլիպը սկսեց արհամարհել հայոց ծիսակարգը և հովանավորել խաչակիրներին, կողոպտել արքունի գանձերը և ուղարկել Անտիոք: Զայրացած հայ իշխանները նրան ձերբակալեցին: Բանտում նա թունավորվեց և մահացավ: 

Գահակալության խնդիրը լուծելու համար հայ ավագանին Տարսոն քաղաքում ժողով հրավիրեց և որոշեց այս անգամ Զաբելին ամուսնացնել Կոստանդին Գունդստաբլի որդի Հեթումի հետ: 1226 թ. Զաբելի և Հեթումի ամուսնությամբ վերջապես լուծվեց գահակալության խնդիրը: Հեթումը հռչակվեց (1226–1270 թթ.), և հիմք դրվեց Հեթումյանների արքայատոհմին: Читать далее

Կիլիկյան թագավորության հռչակումը: Լևոն Մեծագործ (առցանց ուսուցում 18.05-22.05)

Untitled

Լևոն Բ-ի հռչակումը «Հայոց թագավոր»

Լևոն Բ-ն մեծ հանդիսավորությամբ Հայոց թագավոր օծվեց 1198թ. հունվարի 6-ին՝ Տարսոն քաղաքի Մայր տաճարում: Լևոնին թագավոր օծեց Հայոց կաթողիկոս Գրիգոր Զ Ապիրատը, իսկ կայսրի և պապի ներկայացուցիչը մատուցեց արքայական պատվանշանները: Հայ ժողովուրդը ցնծության մեջ էր: Նա ի դեմս Լևոնի թագադրության տեսնում էր հայոց թագավորության վերականգնումը:

Նկարագրել քաղաքական իրադրությունը Մերձավոր արևելքում Լևոն Երկրորդի գահ բարձրանալու նախօրյակին

XII դ. վերջին Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող փոփոխություններն իրենց ազդեցությունն ունեցան Կիլիկյան Հայաստանի վրա: Սուլթան Սալահ ադ Դինը (1169–1193 թթ.) Եգիպտոսին միացրեց Ասորիքի և Պաղեստինի մի մասը և պայքար սկսեց խաչակիրների դեմ: 1187 թ. նա հետ գրավեց Երուսաղեմը: Խաչակրաց պետությունները պաշտպանելու գործում Արևմտյան Եվրոպան և, մասնավորապես, պապականությունը մեծ հույսեր էր կապում Կիլիկյան Հայաստանի հետ:  Читать далее

Գինեգործությունը հին և միջնադարյան Հայաստանում (առցանց ուսումնական նախագիծ 11.05-20.05)

vino-bokalyi-fruktyi-butyilkaՀայաստանի տնտեսական, հասարակական կենցաղում գինին կարևոր տեղ է զբաղեցրել դեռևս Ք․ ա․ III հազարամյակից։ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում, Սիսիան քաղաքի մոտ պեղված միջինբրոնզեդարյան դամբարաններից մեկում գտնված անոթի պատերի մեջ ներծծված պարունակության անալիզները ցույց տվեցին, որ դրա մեջ գինի է պահվել։ Հայաստանի տարածքի հուշարձաններից գտնվել են սեղանի սպասքի կարևոր մաս կազմող գինու սափորներ, փարչեր, գավեր և ընպանակներ, որոնք հաճախ զարդարված են խաղողի ողկույզներով։ Читать далее

Հայկական պետականությունը Կիլիկիայում (առցանց ուսուցում 11.05-15.05)

4_d0096_1433185254

Նկարագրել Կիլիկիայի աշխարհագրական դիրքը , բնակլիմայական պայմանների առավելությունները:

Կիլիկիան Փոքր Ասիայի հարավ–արևելքում էր: Հարավից սահմանակից էր Միջերկրական ծովին, հյուսիսում նրա սահմանները հասնում էին մինչև Տավրոսի լեռները: Կիլիկիայի տարածքը բաժանված էր երեք մասի. հյուսիս–արևելքը կոչվում էր Լեռնային Կիլիկիա, հարավարևելյան շրջանները հայտնի էին Դաշտային Կիլիկիա անունով, իսկ արևմտյան մասը՝ Քարուտ Կիլիկիա:

Կիլիկիան գտնվում է Միջերկրական ծովի հյուսիս-արևելքում, ունի տաք և խոնավ մերձարևադարձային կլիմա, որը թույլ է տալիս աճեցնել բազմաթիվ մշակաբույսեր: Հարավից պաշտպանված է ծովով, իսկ հյուսիսից` անմատչելի լեռներով: Читать далее

Մոնղոլական նվաճումները (առցանց նախագիծ-թարգմանություն)

13-րդ դարի սկզբին Եվրոպայի, Ասիային  և Աֆրիկայի տարածքներում առանձնանում էին տարբեր միջնադարյան քաղաքակրթությունների գոտիներ. Կաթոլիկ Եվրոպայի, որը մասնատված էր  բազմաթիվ ավատատիրական թագավորությունների, Ուղղափառ թագավորության  իշխանության, Էմիրությունների ու Սուլանությունների մահմեդական  երկրներում, Հնդկական երկրների քաղաքակրթության, որտեղ իրար մեջ մրցակցում էին երեք կրոն՝ հնդուիզմը, բուդհայականությունը և մահմեդականություն, Կայսրությանն ու Խանությությանը հեռավոր-արևելյան քաղաքակրթության, որտեղ միահյուսվել էին հին չինական ուսմունքները՝ կոնֆուցիականությունը,  դաոսականությունը և Հնդկաստանից եկած բուդհայականությամբ: Читать далее