Տրնդեզի ծեսը Հայաստանում

86194138_829434084239369_6158578864437067776_nՊատմական Հայաստանի շատ վայրերում այն համարվել է հաղթանակի ու ռազմի աստված Վահագնի տոն: Վահագնի պաշտամունքը կատարվում էր ծիսական մեծ հանդիսություններով: Հայոց տոմարում նրա անունով է կոչվել 27-րդ օրը: Տրնդեզի կրակի բոցերի վրայով թռչելով, ըստ պատկերացումների, Վահագնի հուրը, հզորությունը, անպարտելիությունը, հաջողությունը անցնում են քո մեջ:

Զենքի շիկացած ծայրով օծվում էր լավաշը, գաթան (քաղցր ու աղի), չիր ու չամիչը, ցանքի համար մի քանի բուռ հացահատիկ, նորապսակների ու սիրող զույգերի համար վարդի չոր թերթիկներ կամ վարդի օշարակ, յուղ: Կրակի վրայով թռչում էին հիմնականում երիտասարդներն ու երեխաները: Տեառնընդառաջի տոնը առնչվում է կրակի մաքրագործող զորության հանդեպ ունեցած հավատի հետ: Հեթանոսական կրոնների մեջ մեծ տեղ էր գրավում կրակի պաշտամունքը:

Читать далее

Տրնդեզի ծեսը

mdaՏրնդեզի տոնը նշվում է փետրվարի 14-ին, երբ կաթոլիկները տոնում են սուրբ Վալենտինի օրը, այլ ոչ 13-ին, ինչպես շատերը կարծում են: Հմաձայն եկեղեցական օրացույցի, օրը փոխվում է երեկոյան պատարագից հետո:

Տրնդեզի պաշտոնական անունը՝ Տեառնընդառաջ, կապված է Հիսուս Քրիստոսի կյանքից մի դեպքի հետ: Մարիամն ու Հովսեփը նորածին Քրիստոսին կյանքի 40-րդ օրը տարան տաճար: Այստեղ էլ նրանց ընդառաջ եկավ Սիմեոն ծերունին և տեսնելով մանուկ Հիսուսին, միանգամից հասկացավ, որ հենց նա է Տերը՝ Աստծո որդին: Читать далее

Ամեն ինչ քո ձեռքերում է

254Վաղ-ժամանակներում հին քաղաքում ապրում էր մի Վարպետ, որը շրջապտված էր աշակերտներով: Նրանցից ամենաընդունակը մեկ օր մտքերի մեջ խորասուզվեց. «Արդյոք կա՞ այնպիսի հարց, որին Վարպետը չի կարողանա պատասխանել»:

Նա գնաց ծակող մարգագետին, բռնեց ամենագեղեցիկ թիթեռին և պահեց նրան ափերի մեջ: Թիթեռը կպչում էր թաթիկներով նրա ձեռքերին և խուտուտ տալիս: Ժպտալով նա մոտեցավ Վարպետին և հարցրեց.

— Ասեք ինչպիսի՞ թիթեռ է իմ ձեռքերում՝ կենդանի թե՞ սատկած:

Նա պինդ էր պահում թիթեռին փակած ափերում և ցանկացած պահին պատրաստ էր սեղմել ափերը  իր իսկության համար: Читать далее

Աշխարհի ամենամեծ բառարանը

band1 -1Աշխարհի ամենամեծ բառարանը Deutsches Wörterbuch- ն է,  որը ստեղծվել է Յակոբ և Վիլհելմ Գրիմ եղբայրների  կողմից 1854 թ.: Deutsches Wörterbuch- ն անվիճելիորեն բոլոր ժամանակների կարևորագույն բառագրական նվաճումներից մեկն է: Այն բացվում է այդ ժամանակվանի համար նախադեպը չունեցող լեզվի բառապաշարի  լայնությանբ և պատմական խորությանբ, որոնք  հազվադեպ են ձեռք բերվել այլ լեզուների համար: Նրա իմաստաբանական և պատմական վերլուծությունները  հիմք հանդիսացան բազմաթիվ հատուկ աշխատանքներ համար: Deutsches Wörterbuch-ը գիտական ​​հիմք ստեղծեց տերմինների և կարևոր տեխնիկական լեզուների պատմական տերմինաբանության ուսումնասիրության համար: Читать далее

Բարեգործություն

Սահմանել  բարեգործություն, բարերար հասկացությունները:

Բարեգործությունը պետության, բարեգործական և այլ կազմակերպությունների (եկեղեցի, հիմնադրամներ, միություններ), ինչպես նաև անհատների անհատույց  օգնությունն է կարիքավոր մարդկանց ու հաստատություններին։

Ներկայացնել 20-րդ , 21-րդ դարի հայ բարերարներին, ընտրել այդ երկու դարաշրջանների մեկական ներկայացուցիչ, համեմատել  նրանց գործունեությունը:

Քըրք Քըրքորյան

kirk-kerkorian-obit-dead

Читать далее

Ձեռագիր մատյաններ

image213Մատենագիտություն պատրաստելու կամ կազմելու աշխատանքները հայ իրականության մեջ սկսվել են դեռևս միջնադարից։ Հայկական ձեռագիր մատյանները բաղկացած են իրար կարված 6, 8, 12 և 16 թերթ ունեցող տետրերից, որոնք կազմի մեջ են ագուցվել և ստացել գրքի տեսք: Գրվել են մագաղաթի և թղթի վրա: Ամենավաղ մագաղաթե ձեռագիր մատյանի պատառիկները թվագրվում են 5-րդ դար:

Читать далее

Ծաղկողներ

T'oros_Roslin_(Armenian,_active_1256_-_1268)_-_Canon_Table_Page_-_Google_Art_Project_(6915047)Ծաղկողները  նկարող, հին ձեռագրեր պատկերազարդող վարպետներն էին: Հայկական մանրանկարչության հնագույն նմուշներ պահպանվել են 6-րդ դարից

Իր գունագեղությամբ, ոճական բազմազանությամբ աչքի է ընկնում հայկական գրքային մանրանկարչությունը, որի հնագույն նմուշները պահպանվել են 6-րդ դարից։ 10-11-րդ դարերից մեզ են հասել անանուն մանրանկարիչների եզակի արժեք ներակայացնող մի քանի ձեռագրեր, որոնք հայտնի են «Էջմիածնի Ավետարան» (989 թ), «Վեհափառի Ավետարան» (10-րդ դար՝ հայտնաբերվել է 1977 թվականին ), «Մուղնու Ավետարան» (11-րդ դար) «1038 թ Ավետարան» և այլ անուններով։ «Էջմիածնի Ավետարանը» ունի բարձրարվեստ քանդակներով փղոսկրե կազմ և չորս մանրանկարներ՝ պահպանված 6-րդ դարից։ Читать далее

Մագաղաթի պատմություն

րՓոքր Ասիայի Պերգամոն պետության թագավոր Եվմենես Երկրորդը, ով ապրել է ք.ա. II-րդ դարում, գրականության մոլի սիրահար էր: Իր պետության մայրաքաղաք Պերգամոնում (այժմ` Բերգամա, Թուրքիայում) նա որոշեց կառուցել հսկայական մի գրադարան: Այն ժամանակներում հիմնական գրելանյութը եգիպտական պապիրուսն էր, ուստիև պապիրուս գնելու նպատակով Եվմենես Երկրորդը Հունաստան գործուղեց մի խումբ մարդկանց: Հույները, սակայն, հրաժարվեցին նրանց պապիրուս վաճառել: Պերգամոնցի վարպետները հորթի և գառան կաշիները հատուկ մշակման ենթարկելով` մարդկությանը պարգևեցին նոր գրելանյութ: Պերգամոնի անվամբ այն կոչվեց պերգամենտ: Հայերը չընդունեցին այդ բառը և շրջանառության մեջ մտցրին «մագաղաթ» բառը: Читать далее