Գործնական քերականություն/Առաջադրանքներ / 23.11

Ըստ կազմության՝ բայերը լինում են պարզ և ածանցավոր։

Ածանցավոր բայերը չորս տեսակի ենսոսկածանցավոր, պատճառական, բազմապատկական և կրավորական:

Սոսկածանցներն են՝ ան, են, ն, չ`  մեծանալ, վախենալ, գտնել, կորչել և այլն:

Պատճառական ածանցներն են՝ ացն, եցն, ցն:  Պատճառական բայերը կազմվում են`

  1. 1Ախոնարհման պարզ և ան սոսկածանցավոր բայերից` ացն ածանցով` խաղալխաղացնել, քարանալքարացնել:
  2. 2Ե խոնարհման պարզ ևեն սոսկածանցավոր բայերից` եցն ածանցով` քայլելքայլեցնել, վախենալվախեցնել:

Читать далее

Գործնական քերականություն/Առաջադրանքներ / 19.11

1Դո՛ւրս գրիր դերբայներն ու սահմանական եղանակի ժամանակային ձևերը։ Գրի՛ր ժամանակային ձևը, դեմքը, թիվը։

Մի որբ երեխա՝ ցնցոտիներ հագած, կուչ էր եկել հարուստ տների պատերի տակ: Մեջքը հենել էր մի հարուստ տան պատին և մեկնել էր ձեռքը դեպի մարդիկ:

Ամենքը սիրում էին նրան, բայց նա տխուր էր, միշտ տխուր:Երբ երեկոները մենակ նստում էր իրենց շքեղ պատշգամբում, որի շուրջը բացվում էր պարտեզը՝ հովասուն ծառերով և կարկաչյուն  շատրվաններով, նրա հոգին սլանում էր մի ուրիշ վայր, որ հեռավոր երազի պես մեկ երևում էր, մեկ՝  չքանում… Читать далее

Գործնական քերականություն/Առաջադրանքներ / 11.11

  1. Կազմի՛րտխրել, ուրախանալ, սովորել, հեռանալ բայերի դերբայական համակարգերը։
  • Անորոշ — տխրել, ուրախանալ, սովորել, հեռանալ:
  • Ենթակայական — տխրող, ուրախացող, սովովորող, հեռացող:
  • Համակատար — տխրելիս, ուրախալիս, սովորելիս, հեռանալիս:
  • Հարակատար — տխրած, ուրախացած, սովորած, հեռացած:
  • Անկատար — տխրում, ուրախանում, սովորում, հեռանում:
  • Վաղակատար — տխրել, ուրախալ, սովորել, հեռանալ:
  • Ապակատար — տխրելու, ուրախանալու, սովորելու, հեռանալու:
  • Ժխտական — տխրրի, ուրախանա, սովորի, հեռանա:

Читать далее

Երբ սառչում են մտքերը օդում

Ցանկացած մարդ ունի իր մտքերը և միշտ չէ, որ բոլորի մտքերը համընկնում են: Լինում են դեպքեր, երբ բառերը պարզապես սառչում են օդում: Ուզում ես ինչ-որ բան ասել, սակայն լեզուդ կծում են և լռում: Չկարողանալու տարբեր պատճառներ կան: Հաճախ դա լինում է այն ժամանակ, երբ վատ են իրենց պահում կամ վատ խոսքեր են ասում և դու լռում ես: Լռում ես ոչ թե չես կարողանում պատասխանել, այլ դրա անհրաժեշտությունը չես տեսնում:  

Իմ կարծիքով, միայն վատ մտքերն են սառչում, որովհետև լավ մտքերով միշտ կիսվում ես, իսկ վատը՝ թաքցնում:

Գործնական քերականություն/Առաջադրանքներ/28.10

1.Պատմությունը դարձրո՛ւ ներկա ժամանակով (բացի առաջին նախադասությունից):

Մեր կապիկը մի աֆրիկացուց ենք ձեռք բերել, որը վառ անհատականությամբ ու յուրահատուկ հումորով օժտված մի էակ էր: Ամեն օր նրան դուրս ենք տանում ու կապում ծառին: Առաջին երկու օրը խելոք նստում է տան մուտքի մոտ, ու նրա կողքով չընդհատվող հոսանքով անցնում են որսորդները, մեզ սննդամթերք բերող պառավ կանայք, խումբ-խումբ վազում են խխունջներ ու միջատներ բերող փոքրիկ տղաներ: Մենք ենթադրում ենք, որ այդ անդադար շարժումը կզվարճացնի ու կհետաքրքրի կապիկին: Այդպես էլ լինում է: Նա շատ շուտ գլխի ընկնում, որ պարանի երկարությունն իրեն թույլ է տալիս թաքնվել բակի դռնակի մոտ, և օգտվում է դրանից: Հենց որ ոչինչ չկասկածող մի աֆրիկացի բակ է մտնում, կապիկն իսկույն դուրս է ցատկում դարանից ու բռնում խեղճի ոտքը: Հետն էլ այնքան սոսկալի ճղճղոց է գցում, որին նույնիսկ ամենապինդ նյարդերն ունեցող մարդը չի դիմանա: Читать далее

Գործնական քերականություն/Առաջադրանքներ/26.10

Դիմավոր և անդեմ բայեր (դերբայներ)

Խոսքի մեջ բայերը գործածվում են երկու ձևով՝ դիմավոր և անդեմ: Ըստ այդմ էլ տարբերում են դիմավոր բայեր և դերբայներ կամ անդեմ ձևեր։

Դերբայներ

Արդի արևելահայ գրական լեզվում դերբայներն ութն են՝

  • Անորոշել, ալ (անորոշ դերբայը կարող է հոլովվել)
  • Ենթակայականող, ացող
  • Համակատարելիս, ալիս
  • Հարակատարած, ացած
  • Անկատարում
  • Վաղակատարել, ալ
  • Ապակատարելու, ալու
  • Ժխտականի, ա

Читать далее

Վերև-ներքև / առցանց ուսուցում / 20.10

Վերև-ներքև, ամեն ինչ պարզ է, թե որտեղ է վերևը և որտեղ ներքևը: Սակայն եթե ավելի խորը մտածենք, ապա կհասկանանք, որ դա շատ ավելի խորը իմաստ ունի: Կան մարդիկ, որոնք իրենց ավելի վեր են համարում այլ մարդկանցից, սակայն ոչ մի բանով չեն տարբերվում այդ «ներքևում» գտնվողներից: Միևնույն ժամանակ վերևում են իրենց համարում մեծահարուստները: Նրանք կարծում են, եթե ավելի շատ փող ունեն, ապա նրանք վերևում են, իսկ մնացածը՝ ներքևում: Մի՞թե դա ճիշտ է: Մի՞թե այդ հնարած վերև-ներքևն ինչ-որ կերպ տարանջատում է մարդկանց: Կարծում եմ ոչ: Բոլորս ծնվում ենք հավասար և հավասար մահանում ենք, անկախ նրանից, թե ո՞վ է վերևում, կամ ներքևում: 

 

Իմ կյանքի ամենակարևոր օրը / առցանց ուսուցում / 19.10

Երկար մտածեցի թե ո՞րն է իմ կյանքի ամենակարևոր օրը: Միգուցե  երբ ծնվեցի, թե՞ երբ առաջին բառն ու քայլն արեցի: Իսկ միգուցե երբ առաջին անգամ դպրոց գնացի, թե՞ երբ հասա ինչ-որ իմ ուզած հաջողությունների: Չգիտեմ: Եկա այն եզրակացության, որ իմ կյանքի բոլոր օրերը շատ կարևոր են:  Ամեն օր պետք է աշխատեմ ինձ վրա, որպեսզի արդյունքում իմ կարևոր օրերի կապը չկտրվի, այլ շարունակվի և երջանկացնի ոչ միայն ինձ, այլ նաև այն մարդկանց, որոնք ինձ շրջապատում են:  

Գործնական քերականություն/Առաջադրանքներ/12.10

1.Կազմի՛ր խոսել, մտածել, մրթմրթալ, ոռնալ բայերի դերբայական համակարգերը։

  • Անորոշխոսել, մտածել, մրթմրթալ, ոռնալ
  • ԵնթակայականԽոսող, մտածող, մրթմրթացող, ոռնող
  • Համակատարխոսելիս, մտածելիս, մրմթմրթալիս, ոռնալիս
  • Հարակատարխոսացած, մտածաց, մրթմրթաց, ոռնաց
  • Անկատար խոսում, մտածում, մրթմրթում, ոռնում
  • Վաղակատարխոսել, մտածել, մրթմրթալ, ոռնալ
  • Ապակատարխոսելու, մտածելու, մրթմրթալու, ոռնալու
  • Ժխտականխոսա, մտածի, մրթմրթա, ոռնա
Читать далее

Գործնական քերականություն/Առաջադրանքներ/07.10

Դիմավոր և անդեմ բայեր (դերբայներ)

Խոսքի մեջ բայերը գործածվում են երկու ձևով՝ դիմավոր և անդեմ: Ըստ այդմ էլ տարբերում են դիմավոր բայեր և դերբայներ կամ անդեմ ձևեր։

Դերբայներ

Արդի արևելահայ գրական լեզվում դերբայներն ութն են՝

  • Անորոշ — ել, ալ (անորոշ դերբայը կարող է հոլովվել)
  • Ենթակայական — ող, ացող
  • Համակատար — ելիս, ալիս
  • Հարակատար — ած, ացած
  • Անկատար — ում
  • Վաղակատար — ել, ալ
  • Ապակատար — ելու, ալու
  • Ժխտական — ի, ա

Читать далее