Երկրաչափություն 30.11 (Ուղղին ուղղահայաց)

Տեսական նյութ

Դիտարկենք a ուղիղը և նրա վրա չգտնվող A կետը: A կետը և a ուղղի H կետը միացնենք հատվածով: Եթե a և AH ուղիղները փոխուղղահայաց են, ապա AH հատվածը կոչվում է A կետից a ուղղին տարված ուղղահայաց: H կետը կոչվում է ուղղահայացի հիմք: 

Untitled

Գրում են այսպես՝ A⊥Ha:

Читать далее

Կից և հակադիր անկյուններ: Ուղղահայաց ուղիղներ

Երկու անկյուններ, որոնց մի կողմն ընդհանուր է, իսկ մեկը մյուսի շարունակությունն է, կոչվում են կից անկյուններ: Կից անկյունների գումարը հավասար է 180°-ի:

Lenku_veidi_1taisne.png

Քանի որ ∡AOB=180O ՝ որպես փռված անկյուն, իսկ  OC  ճառագայթը այն բաժանում է երկու մասի, ապա ∡1 + ∡2 = 180 O

Читать далее

Անկյան աստիճանային չափը

Անկյուն չափելու գործիքներից է անկյունաչափըԱնկյան մեծության չափման միավոր է աստիճանը:

⚠ Անկյան չափման համար որպես չափման միավոր ընդունում են փռված անկյան մեծության 1/180 -րդ մասը: Այսպիսով, փռված անկյան մեծությունը հավասար է 180 այդպիսի միավորի՝ աստիճանի:

Lenkis_iz.png Читать далее

Հատվածի երկարություն

Հատվածի չափման համար որպես չափման գործիք ամենահաճախը օգտագործում են քանոն (լինում են շատ տարբեր քանոններ՝ ինչպես շատ մանր չափումների, այնպես էլ խոշորների համար):

Շատ հաճախ օգտագործվող չափման միավորներ են՝ 1կմ, 1մ, 1դմ, 1սմ, 1մմ:

  • 1կմ=1000մ
  • 1 մ  =10դմ
  • 1դմ=10սմ
  • 1սմ=10մմ

Читать далее

Երկրաչափական պատկերների հավասարությունը:

Երկրաչափության մեջ միևնույն ձևը և նույն չափերն ունեցող երկու պատկերներն անվանում են հավասար պատկերներ:

Համեմատումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել պատկերների հավասարության մասին: Պատկերներ համեմատելու ձևերից է վերադրումը:

Ինչպե՞ս է տեղի ունենում AB և CD հատվածների վերադրումը:

Մի հատվածի A ծայրակետը վերադրում ենք մյուս հատվածի C ծայրակետի հետ այնպես, որ դրանք համընկնեն: Եթե համընկնում են նաև մյուս B և D ծայրակետերը, ապա այդ հատվածները հավասար են՝ AB = CD :

Nogriezni_savieto1.png

Читать далее

Ճառագայթ, անկյուն, փռված անկյուն (տեսություն)

Ուղղի վրա գտնվող կետը ուղիղը բաժանում է երկու մասի, որոնցից յուրաքանչյուրը կոչվում է այդ կետից դուրս եկող ճառագայթ, իսկ կետը՝ ճառագայթներից յուրաքանչյուրի սկիզբ (կամ սկզբնակետ):

Stars1.png

Читать далее

Կետեր, ուղիղներ և հատվածներ (տեսություն)

Taisnes_punkti.png

Կետերը նշանակում են լատիներեն մեծատառերով, իսկ ուղիղները՝ փոքրատառերով: Կետի և ուղղի փոխադարձ դասավորվածությունը բառերով կարելի է նկարագրել տարբեր ձևերով.

  • 1. կետը գտնվում է (ընկած է) ուղղի վրա կամ ուղիղն անցնում է (տարված է) կետով,
  • 2. կետը չի գտնվում (ընկած չէ) ուղղի վրա կամ ուղիղը չի անցնում (տարված չէ) կետով:

Читать далее

Ուղղանկյունանիստ, խորանարդ

Ուղղանկյունանիստի մակերևույթը կազմում են վեց ուղղանկյունաձև նիստերը` 4 կողային նիստերից և 5 հիմքերից:
r.png
Հանդիպակաց նիստերն իրար հավասար են, հետևաբար հավասար են նրանց մակերեսները։
Ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսը հավասար է նիստերի մակերեսների գումարին, ուստի և հաշվվում է հետևյալ բանաձևով.
S = 2ab + 2ac + 2bc
S = 2 ⋅ (ab + ac + bc)
որտեղ a­-ն, b-­ն, c­-ն ուղղանկյունանիստի չափումներն են։

Читать далее

Ռացիոնալ թվերի գումարում և հանում:

Կանոն 1. Միևնույն նշանով ռացիոնալ թվերը գումարելու համար պետք է գումարել նրանց բացարձակ արժեքները և ստացված թվից առաջ դնել գումարելիների ընդհանուր նշանը։

Կանոն 2. Տարբեր նշաններով երկու ռացիոնալ թվեր գումարելու համար պետք է այդ թվերի բացարձակ արժեքներից ավելի մեծից հանել ավելի փոքրը և ստացված թվից առաջ դնել այն գումարելիի նշանը, որի բացարձակ արժեքն ավելի մեծ է։